Жобаның негізгі мақсаты – отандық өңірлерде заманауи ғылыми-зерттеу экожүйесін қалыптастыру, жас зерттеушілердің ғылыми әлеуетін трансформациялау және медицина, биотехнология, экология салаларында нақты өндірістік нәтиже беретін инновациялық шешімдерді өндіріске енгізу.

Жоба аясында ҚазҰУ-дың биология және биотехнология, ақпараттық технологиялар және жасанды интеллект, сондай-ақ медицина және денсаулық сақтау факультеттерінің іргелі зияткерлік және ғылыми ресурстары бір арнаға тоғыстырылды. Осынау пәнаралық ынтымақтастықтың нәтижесінде Оңтүстік Қазақстан өңірінде заманауи құрал-жабдықтармен толық қамтылған 13 ғылыми-зерттеу зертханасы ашылды. Бұл орталықтар бүгінде докторанттар мен жас инженер-ғалымдар үшін халықаралық стандарттарға сай зерттеулер жүргізетін негізгі ғылыми хабқа айналып үлгерді.

Сонымен қатар университет ғалымдары жасыл технологиялар бағытында да жоғары нәтижелер көрсетуде. Мәселен, топырақтың тұздануын қалпына келтіруге арналған тиімділігі жоғары органоминералды тыңайтқыштар мен микробиологиялық инокулянттар әзірленіп, далалық сынақтан өткізілуде. Жер ресурстарын цифрлық мониторингтеу және экологиялық процестерді бақылау мақсатында дрондар арқылы қашықтан зондтау технологиялары енгізілді. Жиналған экологиялық деректерді талдау мен болжау жүйелері жасанды интеллект және заттар интернеті (IoT) негізінде арнайы цифрлық платформаға көшіріліп, жаңа сапалық деңгейге көтерілді.

ҚазҰУ ғалымдарының тікелей қатысуымен Арал-Сырдария өңірінің табиғи-климаттық ерекшеліктеріне бейімделген бірегей ғылыми шешімдер өндіріске ұсынылуда. Атап айтқанда аймақтың биоалуантүрлілігін сақтау, құрғақшылық пен жоғары температураға төзімді ауыл шаруашылығы дақылдарын өсіру бағытында маңызды нәтижелерге қол жеткізіліп, бұл өңірдің экологиялық және аграрлық тұрақтылығын нығайтуға септігін тигізуде. Биотехнология саласында өсімдіктерді қорғаудың молекулалық-генетикалық әдістері жан-жақты зерттеліп, тұрақты ара шаруашылығын дамыту тәжірибелері жетілдірілді. Сонымен қатар биоресурстарды тиімді қайта өңдеу технологиялары негізінде мал азығын өндіру саласында инновациялық шешімдер әзірленіп, агроөнеркәсіптік кешеннің тиімділігін арттыруға жол ашылды.

Жобаның тағы бір стратегиялық басымдығы – жаңа буын ғылыми кадрларын даярлау жүйесін күшейту. Осы мақсатта PhD докторанттарына өңірдің орнықты даму міндеттерімен тікелей байланысты өзекті және қолданбалы зерттеу тақырыптары бекітіліп, қазіргі таңда бірқатар жас ғалымдар өз диссертациялық жұмыстарын сәтті аяқтау сатысында тұр. Мұнымен қоса, ҚазҰУ өңірлік жоғары оқу орындарында зерттеу мәдениетін дамытуға бағытталған маңызды менторлық миссияны атқаруда. Университеттің жетекші сарапшылары Scopus және Web of Science дерекқорларында ғылыми мақалалар жариялау, патенттеу үдерістерін жүргізу және докторанттарды қорғауға дайындау бойынша жүйелі әдістемелік қолдау көрсетіп келеді. Атқарылып жатқан бұл ауқымды ғылыми-инновациялық бастамалар БҰҰ-ның Тұрақты даму мақсаттарымен және Мемлекет басшысының қолдауымен жүзеге асып жатқан «Таза Қазақстан» жалпыұлттық экологиялық бағдарламасымен толық үйлеседі және сапалы білім беру, тұрақты инфрақұрылымды қалыптастыру, сондай-ақ климаттың өзгеруіне қарсы тиімді іс-қимыл бағыттарын қамтамасыз етуге бағытталған.

Дереккөз: https://www.farabi.university/news/105591?lang=kz

Фото: Farabi.university