Әлемдегі ғылым

Ішекке әсер ету арқылы есте сақтау қабілетін жақсартуға болады

07.07.2026

5

АҚШ-тағы Стэнфорд медицина мектебінің ғалымдары жүргізген жаңа зерттеу қартаю кезінде есте сақтау қабілетінің төмендеуі тек мидағы өзгерістермен ғана емес, сонымен қатар ішектегі микрофлорамен де байланысты болуы мүмкін екенін көрсетті.

Зерттеу барысында ғалымдар қартайған тышқандардың ішек микробиомының өзгеруі ішек пен миды жалғайтын кезбе жүйке (vagus nerve) арқылы берілетін сигналдарды әлсірететінін анықтады. Соның салдарынан есте сақтау мен кеңістікті бағдарлауға жауап беретін гиппокамптың белсенділігі төмендейді.

Зерттеушілер кезбе жүйкенің жұмысын арнайы әдіспен белсендіргенде, егде жастағы тышқандардың есте сақтау қабілеті жас тышқандар деңгейіне дейін қалпына келген. Олар жаңа заттарды оңай танып, лабиринттен бұрынғыдай жылдам шыға алған.

Ғалымдар мұның басты себебі ішектегі бактериялардың жас ұлғайған сайын өзгеруінде екенін айтады. Әсіресе Parabacteroides goldsteinii бактериясының көбеюі қабынуды күшейтіп, ми мен ішек арасындағы байланысты әлсірететіні анықталған.

Тағы бір маңызды нәтиже – ішек микрофлорасы қарт тышқандардан жас тышқандарға ауысқанда, олардың есте сақтау қабілеті де нашарлаған. Ал кең спектрлі антибиотиктер арқылы микрофлораны өзгерткеннен кейін жас тышқандардың когнитивтік қабілеті қайта қалпына келген.

Зерттеу авторларының айтуынша, бұл жаңалық қартаюға байланысты есте сақтау қабілетінің төмендеуі қайтымсыз процесс емес екенін көрсетеді. Болашақта ішек микробиомын немесе кезбе жүйкенің белсенділігін реттеу арқылы адамдардағы жасқа байланысты когнитивтік әлсіреудің алдын алу немесе оны баяулатудың жаңа тәсілдері әзірленуі мүмкін.

Ғалымдар әзірге бұл нәтижелер тек тышқандарға жүргізілген тәжірибелерге негізделгенін атап өтті. Қазіргі уақытта осы механизмнің адамдарда да жұмыс істейтінін анықтауға бағытталған зерттеулер жалғасып жатыр.

Дереккөз: https://scitechdaily.com/stanford-scientists-reverse-age-related-memory-loss-by-targeting-the-gut/
Фото: Istock

«« | »»
Соңғы жаңалықтар