Әлемдегі ғылым

Теңізден уран іздеуге арналған өздігінен қозғалатын материал жасалды

30.04.2026

3

Қытай ғылым академиясының Цинхай тұзды көлдер институтының зерттеушілері суда өздігінен қозғалып, уран иондарын жинай алатын жаңа материал әзірледі. Жаңа технология жарық энергиясының көмегімен жұмыс істейтін микромоторларға негізделген.

Ғалымдар жасаған материал металлорганикалық каркасқа (MOF) негізделген. Ол жарықты қозғалыс энергиясына айналдырып, микробөлшектердің суда белсенді қозғалуына мүмкіндік береді. Осылайша жүйе уран иондарын кездейсоқ жанасу арқылы емес, белсенді түрде іздеп тауып, тиімдірек жинайды.

Уран ядролық энергетиканың негізгі отыны болып саналады. Әлемдік мұхитта шамамен 4,5 миллиард тонна уран еріген күйде болғанымен, оның концентрациясы өте төмен болғандықтан өндіру қиын әрі қымбат. Сондықтан Қытай теңіз суынан уран алу технологияларына ерекше қызығушылық танытып отыр.

Зерттеу жетекшісі Юнцюань Чжоудың айтуынша, жарықпен басқарылатын микромоторлар бұрын зерттелгенімен, оларды уран өндіру үшін пайдалану әлі толық зерттелмеген бағыт саналады.

Ғалымдар диаметрі шамамен 2 микрометр болатын микробөлшектер жасаған. Олар кеуекті губка тәрізді құрылымға ие және суда ұзақ уақыт тұрақты жұмыс істей алады. Микромоторлардың қозғалысы сутек асқын тотығының аз мөлшерінің әсерінен іске қосылады. Бөлшектер секундына шамамен 7 микрометр жылдамдықпен қозғалады, ал жарық түскенде олардың жылдамдығы екі есеге жуық артады.

Зертханалық сынақтар барысында материал бір грамына 406 миллиграмға дейін уран жинай алған. Жиналған уран кейін тұрақты минералданған формаға айналады, бұл оны бөліп алу мен сақтауды жеңілдетеді.

Эксперименттер кезінде ғалымдар ерекше ұжымдық қозғалыс құбылыстарын да байқаған. Белсенді микромоторлар мен пассивті бөлшектердің әрекеттесуі «аңшылық», «қашу» және үйірлі қозғалыс сияқты биологиялық мінез-құлыққа ұқсас көріністер тудырған.

Зерттеушілердің айтуынша, бұл технологияны болашақта рубидий мен цезий сияқты басқа да стратегиялық элементтерді өндіруге бейімдеуге болады. Алайда әзірге жүйе даму кезеңінде және оны өндірістік деңгейде қолдану үшін қосымша жетілдіру жұмыстары қажет.

Дереккөз: https://new-science.ru/kitajskie-uchjonye-sozdali-samodvizhushhijsja-material-dlja-dobychi-urana-iz-morskoj-vody/
Фото: Istock

«« | »»
Соңғы жаңалықтар