Ғылыми ұжым Rabies химерлі антигендерін жасап, олардың сипаттамасын анықтады. Сонымен қатар, антигендердің жиналуына математикалық модельдеу жүргізіліп, өсіру параметрлерін оңтайландыру нәтижесінде антиген шығымы 25–30%-ға арттырылды. Қазақстанда алғаш рет құтыруға қарсы иммуноглобулиндерді тазарту үшін орта қысымды жоғары тиімді сұйықтық хроматографиясы (ЖТСХ) технологиясы қолданылды.

Құтыру ауруы жануарлар мен адамдарға жұғатын ең қауіпті вирустық инфекциялардың бірі болып қала береді және ветеринариялық-санитарлық, әлеуметтік-экономикалық тұрғыдан күрделі мәселе саналады.

Алдын алу саласындағы жетістіктерге қарамастан, зертханалық диагностика әдістерін жетілдіру және тұрақты әрі қайталанатын нәтижелер беретін жоғары тазартылған антигендер мен иммуноглобулиндер жасау өзекті міндет болып отыр.

Қазіргі антигендер мен сарысулық препараттарды өндіру тәсілдері кей жағдайда төмен шығыммен, артық ақуыз қоспаларының болуымен және жоғары өзіндік құнымен сипатталады. Қолданыстағы технологиялардың көпшілігі құтыру вирусын дәстүрлі стационарлық өсіруге негізделген және ұзақ уақыт пен күрделі тазарту кезеңдерін қажет етеді, бұл оларды өнеркәсіптік деңгейде қолдануды қиындатады.

Зерттеу жұмысы халықаралық сапа және қауіпсіздік талаптарына сай құтыру вирусының антигендерін алу мен тазартудың отандық технологияларын әзірлеу қажеттілігіне байланысты жүргізілді. Жоғары тазартылған антигендер мен иммуноглобулиндердің жергілікті өндірісінің болмауы импортқа тәуелділікті арттырып, диагностикалық жиынтықтар мен емдік құралдардың құнын қымбаттатады.

Өзіміздің химерлі антигендер мен оларды биореакторларда өсіру технологияларын әзірлеу бұл саладағы тәуелсіздікті қамтамасыз етіп қана қоймай, эпизоотиялық мониторинг пен алдын алу шараларының тиімділігін арттыруға мүмкіндік береді.

Ғалымдар құтыру вирусының химерлі антигендері мен жоғары тазартылған антирабиялық иммуноглобулиндерді алудың технологиялық тәсілдерін әзірлеп, тәжірибелік тұрғыдан негіздеді. Зерттеулер иммунобиологиялық препараттардың сапасы мен тиімділігін арттыруға бағытталған молекулалық-генетикалық, биотехнологиялық және физика-химиялық әдістерді қамтыды.

Антигендердің жиналу кинетикасына математикалық модельдеу жүргізіліп, биореактордағы суспензиялық өсірудің оңтайлы параметрлері анықталды.

Құтыру вирусын суспензиялық жүйеде өсірудің модификацияланған тәсілі әзірленіп, сынақтан өткізілді. Бұл әдіс вирусқұрамды материалдың шығымын арттырып, соңғы антигеннің тазалығын жақсартты.

Аммоний сульфатымен тұндыру, диализ және жоғары тиімді сұйықтық хроматографиясы әдістерін қолдану арқылы гипериммундалған жылқы сарысуынан бөлінген IgG класты иммуноглобулин фракциялары алынып, сипатталды.

Зерттеудің практикалық маңызы – әзірленген әдістерді биотехнологиялық кәсіпорындардың, соның ішінде «Антиген» ҒӨК ЖШС-нің өндірістік тәжірибесіне енгізу мүмкіндігінде. Бұл технологияларды қолдану жануарлар құтыруына қарсы диагностикалық және профилактикалық құралдардың сапасы мен қолжетімділігін арттыруға, сондай-ақ басқа вирустық инфекцияларға қарсы ұқсас препараттарды әзірлеудің ғылыми базасын кеңейтуге мүмкіндік береді.

Ғылыми жоба тақырыбы: «Химерлі rabies-антигендер көмегімен алынған құтыруға қарсы жоғары тазартылған иммуноглобулиндер өндіру технологиясын әзірлеу».

Ғылыми жетекшісі: медицина ғылымдарының кандидаты Э. Битанова.