Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университетінің ғалымдары қазақстандық минералдар (цеолит, вермикулит) және пробиотикалық штамм (E. Coli 39-SN) негізінде аквамәдениетке арналған синбиотиктердің технологиясын әзірлеп, олардың қауіпсіздігін негіздеді.
Жұмыс барысында эпизоотологиялық, клиникалық, патологиялық, бактериологиялық, молекулярлық-генетикалық зерттеу әдістерін қолдану арқылы зерттеулер жүргізілді. Бұл ретте азық-түлік өнімдерінің қауіпсіздігі мен сапасын бақылаудың заманауи әдістерін қолдану арқылы балық етіне ветеринариялық-санитариялық сараптама жасалды. Эксперименттік-өндірістік зерттеулер «MG» ЖШС (Қазақстан, Алматы облысы, Еңбекшіқазақ ауданы, Есік қаласы), «Tengry Fish» ЖШС (Алматы облысы, Ұйғыр ауданы, Құлжат ауылдық округі, Қалжат ауылы) балық шаруашылығы базасында жүзеге асырылды.
Жүргізілген зерттеулер нәтижесінде асқазан-ішек жолдары инфекциясының белгілері бар балықтардың және сау балықтардың ішек микробиомасы анықталған. 107 бактерия өсінділері бөлініп, олардың биологиялық қасиеттері зерттелді.
E.coli 39-SN пробиотикалық штаммы және табиғи минералдар (цеолит және вермикулит) негізіндегі синбиотиктердің әртүрлі дозаларының организмнің табиғи төзімділігіне және балықтардың ішкі мүшелерінің морфологиясына әсер ету ерекшеліктері анықталды. Кемпірқосақ бақтақ (форель) балығы организмінің табиғи төзімділігін қанның морфологиялық және биохимиялық көрсеткіштерін, қан сарысуының бактерицидтік белсенділігін (ҚСББ), лейкоциттердің фагоцитарлық белсенділігін (ЛФБ), лейкоциттердің фагоцитарлық белсенділігін (ЛФБ), фагоцитарлық индексін (ФИ) және фагоцитарлық санын (ФС) анықтау, сондай-ақ балық органдарын гистоморфологиялық зерттеу кезінде патологиялық өзгерістердің болмауы негізінде бағалау жүргізілді.
Табиғи кудюриттер (цеолит және вермикулит) және E. coli 39-SN пробиотигі қосылған жемдердің және балық етінің құрамындағы ақуыздың, майдың, аминқышқылдарының, май қышқылдарының, сондай-ақ минералдардың құрамы және пестицидтер мен ауыр металдардың мөлшері «Алматы технологиялық университеті» АҚ тамақ өнімдерінің сапасы мен қауіпсіздігін бағалау бойынша аккредиттелген ғылыми-зерттеу зертханасында зерттелді.
Зерттеу нәтижелері және оларды бағалау бойынша пробиотикалық штамм (E. coli 39-SN) және пребиотиктер (цеолит және вермикулит) негізінде жаңа синбиотиктерді өндіру технологиясы ұсынылып, жемдік қоспа ретінде акваөсіру үшін синбиотиктердің қауіпсіздігі мен тиімділігі негізделді.
Ұсынылатын әзірлемелер Қазақстан Республикасының шаруашылық жүргізуші субъектілерінде сынақтан өткізіліп, балықтардың бактериялық инфекциялармен ауруға шалдығу көрсеткіштерін азайтуға, балық қорларының қауіпсіздігін және олардың өнімділігін арттыруға көмектесетін жемдік қоспалар ретінде акваөсіру үшін пайдаланылатын болады.
Ғылыми жоба: AR19680173 «Қазақстандық минералдар (цеолит, вермикулит) және пробиотикалық штамм (E. coli 39-SN) негізінде аквакультураға арналған синбиотиктердің технологиясын әзірлеу және олардың қауіпсіздігін негіздеу»
Жетекшісі: ветеринария ғылымдарының докторы, профессор Б.К. Бияшев
Фото: Ortcom.kz