Қазақстан ғылымы

Жаңа сенсор қатерлі ісікті қан талдауы арқылы анықтай алады

17.02.2026

5

Ғалымдар қан құрамындағы қатерлі ісік биомаркерлерінің өте аз мөлшерін анықтай алатын, жарыққа негізделген қуатты сенсор ойлап тапты. Бұл жаңалық болашақта дәрігерлерге кәдімгі қан талдауы арқылы қатерлі ісік пен басқа да аурулардың ерте белгілерін анықтауға мүмкіндік беруі мүмкін.

Ақуыздар, ДНҚ фрагменттері және басқа да молекулалар сияқты биомаркерлер қатерлі ісіктің бар-жоғын, оның қалай дамып жатқанын немесе адамның оны дамыту қаупін көрсетуі мүмкін. Алайда аурудың ең бастапқы кезеңдерінде бұл маркерлер өте төмен концентрацияда болады, сондықтан оларды дәстүрлі құралдармен өлшеу қиын.

«Біздің сенсор ДНҚ-дан жасалған наноқұрылымдарды кванттық нүктелермен және CRISPR гендік редакциялау технологиясымен біріктіріп, екінші гармоникалық генерация (SHG) деп аталатын жарыққа негізделген тәсіл арқылы әлсіз биомаркер сигналдарын анықтайды. Егер бұл әдіс сәтті жүзеге асса, ауруларды емдеуді жеңілдетуге, өмір сүру көрсеткіштерін арттыруға және жалпы денсаулық сақтау шығындарын азайтуға көмектесуі мүмкін», – деді Қытайдағы Шэньчжэнь университетінің зерттеу тобының жетекшісі Хан Чжан. 

Optica Publishing Group-тың жоғары әсерлі зерттеулерге арналған Optica журналында Чжан мен оның командасы құрылғының науқас үлгілерінде өкпе қатерлі ісігінің биомаркерлерін суб-аттомолярлық деңгейде анықтағанын хабарлады. Тіпті бірнеше ғана молекула болғанның өзінде жүйе айқын әрі өлшенетін сигнал берді. Платформа бағдарламаланатын болғандықтан, оны вирустарды, бактерияларды, қоршаған ортадағы токсиндерді немесе Альцгеймер ауруы сияқты жағдайларға байланысты биомаркерлерді анықтауға бейімдеуге болады.

«Ерте диагностика үшін бұл әдіс ісік КТ-сканерлеуде көрінбей тұрып, өкпе қатерлі ісігін анықтауға арналған қарапайым қан скринингін енгізуге мүмкіндік береді. Сондай-ақ бұл дәрігерлерге науқастың биомаркер деңгейін күн сайын немесе апта сайын бақылап, препараттың тиімділігін бағалауға жағдай жасап, жекелендірілген емдеу тәсілдерін дамытуға көмектесуі мүмкін, осылайша бейнелеу нәтижелерін айлап күтудің қажеті болмайды», – деді Чжан.

Дереккөз: https://www.sciencedaily.com/releases/2026/02/260216044002.htm
Фото: Istock

«« | »»
Соңғы жаңалықтар