Казахская культура в контексте традиционных цивилизаций Евразии
Автор(ы): Габитов Т.*Малдыбек А.*Муканова З.*
Объем документа: C. 198-208
МРНТИ: 13.11.44*
Ключевые слова: идентификация*евразизм*традиции и инновации*Восток и Запад*толерантность*цивилизация*номадизм*ислам*
Реферат: Статья посвящена определению места и роли казахской культуры в цивилизационном ареале Евразии. Рассматривается выбор моделей социокультурного развития Республики Казахстан в условиях глобализации и локализации. Идентификация казахской культуры проводится в контексте ее взаимодействий с номадческой, исламской, российской, центральноазиатской и восточноазиатской цивилизациями. Анализируется роль культурных факторов в становлении постсоветских центральноазиатских новых государств. Культурный империализм - столь же проигрышная позиция, сколь и культурный национализм. Национализм выпячивает различия. Империализм их не замечает. Национализм от лица малых культур излишне усердствует по части суверенности (автономности, независимости, аутентичности). Империализм - а по сути, национализм от лица Большой культуры - отказывает малым культурам в каком-либо признании. Выход найден, и он заключается в диалоге культур.
Қазiргi Қазақстандағы дiннiң рөлi
Автор(ы): Байтенова Н. Ж.*Демеуова А. А.*Кокеева Д. М.*
Реферат: Мақалада қазiргi Қазақстандағы дiннiң рөлi, сондай-ақ, қазiргi таңдағы қазақ жерiнде етек алған дiни құрылымдар қарастырылады. Себебi дiн кез келген мемлекеттiң бөлiп-жаруға келмейтiн әрi қоғамға, әлеуметтiк-экономикалық дамуға өзiндiк әсерiн тигiзетiн фактор болып табылады. Елдегi жүрiп жатқан барлық үдерiстер қоғамның рухани құндылықтарының қалыптасуына тiкелей әсер ететiндiктен, заманауи конфессиялық және конфессия реалдарының есебiнен Қазақстан халқын бiрiктiруге қабiлеттендiретiн мемлекеттiк саясатты жүргiзу керектiгi айтылады. Және де дiни жағдайды мүмкiндiгiнше кеңiнен, объективтi түрде реттеу мен жүйелеу қажет екендiгiн ескере отырып, дiнге мемлекеттiк деңгейде көңiл бөлiнiп, қолдау жасалу керектiгi де сипатталады. Жалпы мақала тарихи фактiлерге тоқтала отырып, заманауи үрдiстердiң дiнге әсерi нәтижесiнде пайда болған дiни өзгерiстер жан-жақты сарапталады.
Миссионерская деятельность православной церкви в Казахстане
Автор(ы): Рысбекова Ш. С.*
Объем документа: C. 220-228
МРНТИ: 21.41*
Ключевые слова: миссионерство*православное миссионерство*миссия*миссионерская деятельность*прозелитизм*новокрещенные*миссионерское поле*методы и формы миссионерской деятельности*
Реферат: История распространения Русской Православной Церкви среди казахов представляет одну из сложных и противоречивых проблем, связанных с теми коренными изменениями в политической, экономической и духовной жизни казахского народа, которые произошли в результате вхождения Казахстана в состав Российского государства. Миссионерское движение являлось важной составляющей в политике российского правительства по отношению к Казахстану. Миссионерство было тесно связано с христианизацией нерусских народностей, монастырской колонизацией. В статье делается попытка объективно раскрыть специфику направлений, видов, форм, содержания и эффективности миссионерства православной церкви социального служения церкви в социальной, культурной, духовно-нравственной жизни общества, а также определить основные факторы современной миссионерской деятельности РПЦ.
Адамзат тарихындағы миссионерлiктiң қалыптасу ерекшелiктерi
Реферат: Қазақстандағы дiни жағдайды таныстыру үшiн, елдегi дiни негiздегi мәселелердiң бар екенiн көрсету аса маңызды. Тарихта алпауыт елдердiң өзiнен әлсiз елдердi басып алуы ол елдiң мәдениетiн, дiнiн, ұлттық бiрегейлiгiн жоюға талпынысынан байқалады. Қазақстандағы миссионерлiк қызмет басым бөлiгiнде шетелдiк миссионерлермен жұргiзiледi, халықаралық құжаттармен және отандық заңнамалық актiлермен реттестiрiледi. Миссионерлiк мәселесiнiң отандық қана емес, алыс-жақын шетелдiң дiни жағдайымен байланысты болуы мақаланың өзектiлiгiн көрсетедi. Авторлар мақалада миссионерлiк ұғымының адамзат тарихында пайда болу, қалыптасу тарихын және бүгiнгi таңдағы көрiнiсiне талдау жасайды. Миссионерлiк ұғымына байланысты прозелитизм, конверсия терминдерiне түсiндiрме бередi. Қоғам мүшелерiнiң дiни санасын қалыптастырудағы миссионерлiктiң әсерiн, елiмiздiң тарихындағы миссионерлiк арқылы келген экспансия, рухани дағдарыс, қазiргi уақыттағы дәстүрлi және дәстүрлi емес дiндердiң миссионерлiк қызмет ерекшелiктерi, олардың түпкi мақсаттарын айқындаудың қоғамдық маңызы зор екенiне көңiл бөледi. Сонымен бiрге, миссионерлiк қызмет стратегияларын зерттеу, дiни, азаматтық және мемлекеттiк бiрегейлiктi сақтау аясында маңызды екенiне назар аударады.
Мультикультурализм в Германии: итоги, проблемы и перспективы
Реферат: В данной статье рассматриваются особенности развития мультикультурализма в Германии. В частности, долгое время официальные власти Германии вели политику непризнания политических прав трудовых мигрантов и их потомков. На начальном этапе германское правительство рассматривало гастарбайтеров как исключительно рабочую силу, и не видело в них полноправных членов германского общества. В стране отсутствовали правовые механизмы, обеспечивающие полную ассимиляцию и натурализацию мигрантов, желающих остаться в стране на постоянной основе. В свете последних международных событий особый акцент в статье придается проблеме интеграции мигрантов-мусульман. В заключение авторы дают собственное понимание проблем мультикультурализма в Германии.
Рефлексивные процессы в профессиональной деятельности музыканта-исполнителя
Реферат: В статье предпринята попытка обозначить поступенчатое развитие категории рефлексии как одной из движущих факторов самоактуализации личности, раскрыть смысловые грани, значения и базовые направления еҒ многоаспектного толкования. Профилирующий характер рефлексивных действий выступает как базовое психологическое основание профессиональной деятельности музыканта-исполнителя, так как умелое владение музыкальным материалом предполагает поиск, отбор смыслов. Интерес к данной проблематике следует рассматривать как стремление глубже раскрыть природу рефлексивных процессов активно мыслящего музыканта-исполнителя в профессиональной деятельности, проникнуть в область его рефлексивного сознания в опоре на интеллектуальные механизмы творческой натуры личности, посвятившей себя служению искусству. Обращение к рефлексивным процессам музыканта в сфере исполнительства продиктовано также потребностью обозначить их специфику, понять и осознать фундаментальные аспекты исследования рефлексивных свойств мышления специалиста в избранной профессии.
Қазiргi Қазақстан қоғамындағы мәдени сабақтастық және жасампаздық
Реферат: Мақалада Қазақстан Республикасы тәуелсiздiк алғаннан кейiнгi туындаған көптеген мәселелер қарастырылған. Сол мәселердiң бiрi: әлеуметтiк-рухани тәуелсiздiк, сана тәуелсiздiгi, өзiн-өзi айқындау мәселелерi. Құндылықтарды қайта қарау қоғамдық өмiрдiң барлық салаларында күрделi қайта құруларды жүзеге асыру қажеттiлiгiн айқындады. Алға қадам басып, қарқынды дамуды қамтамасыз ету үшiн қоғамдық санада өткен дәуiрлер тәжiрибесiн қайтадан жаңғыртып, ой елегiнен өткiзу керек. Жаhандану жағдайында мәдениеттiң өзiндiк ерекшелiгiн сақтау, қоғамдық және мемлекеттiк тұтастықты сақтау ұлттық iшкi рухани әлеуетiне және шығармашылық қуатына байланысты. Ұлттың қалыптасуында ортақ тарихи жадымен бiрге ортақ мақсат-мүдделер, идеялар да үлкен рөл атқарады. Мақалада осы мәдени сабақтастықтың, дәстүр мен жаңашылдықтың, төзiмдiлiк пен сыйластықтың маңыздылығы көрсетiлген.
Ага-Хан исмаилиттерiнiң дiни сенiмдерi
Автор(ы): Борбасова Қ. М.*Мейiрбаев Б. Б.*Абжалов С. У.*
Реферат: Әлемде белсендi қызмет етiп отырған, кезiнде орта ғасырда террорлық әрекеттерiмен танымал болған исмаилиттiк сектаның тарихи жалғасы болып келетiн Ага-Хандар институты арнайы зерттеудi қажет ететiн дiни ұйымдардың бiрi. Ага-Хан исмаилиттерi шииттiк исламның бiр тармағы ретiнде пайда болғанымен тарихи даму барысында қызмет ету ерекшелiктерi мен дiни сенiмдерi өзгерiстерге ұшыраған, халықаралық ұйымдар тарапынан кең қолдауға ие дiни ұйымдардың қатарына жатады. Бұл ағым өкiлдерi әлемнiң көптеген елдерiнде, соның iшiнде артта қалған, таулы аймақтарда өмiр сүретiн халықтарға оқу-ағарту саласында және т.б. салаларда қайырымдылық iс-шаралар жасап әлемдiк қауымдастық назарын өздерiне аудартып келедi. Орталығы Францияда орналасқан Ага-Хан исмаилиттерi әртүрлi дiни және қоғамдық қызметтермен айналысатын үлкен ұйым. Ага-Хан исмаилиттерi дiни ұйым болумен қатар соңғы уақытта әлеуметтiк, саяси, экономикалық бағыттарда да жұмыстар жүргiзiп келедi.
Театр семиотикасы: қазақ драма театрында сценографиялық мән туғызу
Реферат: Мақалада театрдағы және сценографиядағы мәтiннiң пайымдалу мәселесi пластикалық және визуалдық өнердiң мағына құраушы бастамасы ретiнде қарастырылады. Осыны негiздеу үшiн автор мәдениеттанушылардың өнерге қатынасында жасақтаған бейсаналықтың философиялық парадигмаларын пайдаланады. Автор театр тарихында өткен реформалары мен сапалы өзгерiстердi қарастыра келе қазақ театрындағы бүгiнгi көрiнiсiне семиотикалық талдау жасауға тырысады. Мақалада психолог әрi философ А. Менегеттидiң онто-инсе, француз мәдениеттанушылардың бейсаналылық теорияларын қазiргi заман театрын түсiнудiң негiзгi бiр мүмкiндiгi ретiнде ұсынады. Себебi, дәстүрлi емес театрдың көркем үдерiстерiн пайымдау әдiснамасы бiздiң қоғамда қалыптасқан ұғымдар мен түсiнiктер арқылы қабылдауда өзiндiк қиындықтар туғызады. Сондықтан, өнердiң жаhандық-эстетикалық мәндiк белгiлерiн осы теориялар негiзiнде ажырату мен зерттеу өзектi.
Ислам дiнiнiң Мекке кезеңiндегi пұтқа сенушiлер мен мұсылмандар арасында орын алған келiспеушiлiктiң саяси, әлеуметтiк, дiни себептерi
Реферат: Ислам дiнiнiң пайда болуымен Араб жарты аралының Хижаз өлкесiнде ескi пұтқа сенушiлiк нанымды ұстанушылар мен Мұхаммед (с.а.у)-ның соңынан ерген мұсылмандар арасында дiни қарама-қайшылық орын алды. Екi тараптың бiр-бiрiне қарсы келуiнiң негiзгi себебi дiни ұстанымдардың қайшылығы болғанымен, өзара қарым-қатынастық тым шиеленiсiп кетуiнiң өзге де тарихи, мәдени, экономикалық себептерi болды. Әдетте тек дiни сенiмге қатысты қайшылық келе-келе саяси мүдделердiң теке-тiресiне айналды. Тiптi, Мекке қаласында саяси салмағы басым пұтқа табынушы құрайыштықтар мұсылмандарға экономикалық байкот жариялады. Мұсылман қауымының көпшiлiгi әл-ауқаты төмен әлжуаз топтан құралғандықтан, алғашқыда оларға араб қоғамындағы дәстүрлi трайбалистiк түсiнiк қорған болды. Мұсылмандық қозғалыстың жетекшiсi - пайғамбар Мұхаммед (с.а.у)-ды да өзiнiң мәшрүк туыс ағасы, Дарун-Надуаның (Мекке парламентi) беделдi ақсақалы Әбу Тәлiп дұшпандардан қорғап бақты. Эфиопияға мұсылмандардың қоныс аударуымен өзге елдермен халықаралық қарым-қатынас әрi дiнаралық сұхбаттастық жасауды iске асыра бастады.
