Реферат: На основе обзора литературных источников выделяются две основные проблемы при проведении комплексной экологической оценки - классическая проблема для любых видов экспертных оценок проблема субъективизма выбора параметров и проблема построения полных оценочных шкал. Решение первой проблемы возможно путем использования целевой функции на основе уравнения множественной линейной регрессии. Вторая проблема намного сложнее, поскольку необходима информация о воздействии на биоту полного диапазона действующих факторов, т.е. привлечение независимых оценок из смежных областей знаний. В статье приводится накопленный авторами опыт в построении оценочных шкал.
Қызылорда облысындағы Сырдария өзенiнiң суқоймалары жағдайы және су тасқынынан тұрғындар мен нысандарды қауiпсiздендiру
Автор(ы): Бергенева Н. С.*Аманова Д. Б.*Касенов М. К.*
Реферат: Бұл мақалада Қызылорда облысы Сырдария өзенi бассейнiнiң су басуы және қыс пен көктемгi кезеңде суқоймасынан қауiптi су тасқыны мен апатты су шығу салдарынан қиын су шаруашылық жағдайдың пайда болғаны туралы қарастырылған. Негiзгi суқоймалары, су ағын режимi, Сырдария өзенi бойында су өзенi саласының құрылуы сипаттамасы берiлген. Су деңгейiнiң өзгеруi, өзен бойымен судың көлемi және ығысуы сипатталған. Мұз қалыңдығы, сел жүруiнiң уақыты және салдары қарастырылған. Өзен аңғарында және авто жолында, темiр жолында су кептемесi пайда болуы. Аэровизуалды түрде су қоймасын қарау қорытындысы келтiрiлген. Су тасқынын қауiпсiздiкпен қамтамасыз ету жөнiнде ұсыныстар берiлген. Аумақты сел жүруiнен инженерлiк қорғау әдiстерi: су басылған аумақта суды бұрып жiберу; су жағасын ұстайтын бекiткiштi салу құрылысы; су арнасын түзету және тереңдету жұмыстары, су арнасын тазалау және басқа да су қоймасынан қауiптi су тасқыны және сел жүру кезiнде төтенше жағдайларды ықшамдау болып табылады.
О проблеме безопасности природной среды Центрального Казахстана
Автор(ы): Бексеитова Р. Т.*Кожахметова У. К.*Тумажанова С. О.*
Объем документа: C. 298-302
МРНТИ: 87.03.13*
Ключевые слова: твердые полезные ископаемые*субаридные и аридные условия*горнорудное производство*способ добычи руд*морфология рельефа*загрянение*подземные и поверхностные воды*горный отвал*металлургическая промышленность*литогенная основа*техногенное воздействие*
Реферат: Актуальность проблемы безопасности компонентов природной среды Центрального Казахстана обусловлена, во-первых, длительной разработкой твердых полезных ископаемых и, в связи с этим, огромными затратами энергетических и водных ресурсов, во-вторых, использованием устаревших технологий горных разработок. Комплекс работ по добыче твердых полезных ископаемых приводит к изменению всего комплекса природных условий в районах горных разработок и приграничных землях.
Қазақстанның шөлдi аймақтарындағы табиғи және антропогендiк ландшафттардың қалыптасу заңдылықтары
Реферат: Бұл мақалада, шөл белдемi және оның табиғи ерекшелiктерi туралы қысқаша мәлiметтер келтiрiле отырып, елiмiздiң шөлдi аймақтарындағы ландшафттардың қалыптасуындағы литогендiк, гидрологиялық, эдафикалық, биотикалық, климаттық және тарихи-антропогендiк факторлардың қызметтерi мен олардың өзара байланысы көрсетiлген. Әсiресе, тарихи-антропогендiк фактордың қоныстық, қалалық, ауылдық, көлiктiк, агро және техногендiк ландшафттар түрлерiнiң пайда болуындағы рөлi қарастырылып, олардың қазiргi жағдайына экологиялық баға берiлген.
Жерасты суларының экологиялық-гидрогеологиялық күйiне техногендi әсер ету түрлерi
Автор(ы): Түсiпова Б. Х.*Тоқан Р.*
Объем документа: C. 312-319
МРНТИ: 87.19.15*
Ключевые слова: подземные воды*грунтовые воды*водоносный горизонт*загрязнение и истощение подземных вод*
Реферат: Мақалада жерасты суларының ластану түрлерi қарастырылған: химиялық, биологиялық, радиоактивтiк, жылулық. Әдебиет көздерi бойынша жерасты сулары ластануының әртүрлi көздерiнiң олардың жай-күйi мен су режимiне әсер етуiне талдау жасалынған. Тау-кен өнеркәсiбiнiң, ауылшаруашылығының, урбанизацияланған аумақтардың, өнеркәсiптiк ағыстардың жерасты суларының экологиялық жай-күйiне әсерi және жерасты суларының ластануы мен сарқылуының салдары қарастырылған. Сонымен қатар, мақалада жерасты сулары табиғи ресурстардың басты түрлерiнiң бiрi ретiнде қарастырылған және олардың шаруашылық-тұрмыстық және ауыз сумен қамтамасыз етудiң маңыздылығына аса көңiл бөлiнген.
Реферат: Приведен краткий обзор лавинной деятельности в горах Иле Алатау. Рассчитаны характеристики лавин по данным многолетних наблюдений на снеголавинных станциях. Определена лавинная активность среднегорной зоны северного склона хребта Иле Алатау.
Спутниковый мониторинг состояния снежников Северного Тянь-Шаня и Джунгарского Алатау в период 1993-2014 годов по данным LANDSAT 5, 7, 8
Автор(ы): Терехов А. Г.*Долгих С. А.*
Объем документа: C. 326-333
МРНТИ: 37.29.15*
Ключевые слова: дистанционные методы*спутниковый мониторинг*снимки LANDSAT*высокогорные снежники*снежность горных систем*
Реферат: По данным LANDSAT 5, 7, 8, за период 1993-2014 годов на 60 тестовых площадках, расположенных в пределах Заилийского Алатау, Кунгей Алатоо и Джунгарского Алатау, проведен мониторинг сезонных минимумов площади снежников. Получены однородные ряды данные, диагностирующие многолетнюю динамику снежности высокогорных территорий в период 1994-2014 годов. Регистрируется слабовыраженная тенденция на уменьшение снежности Заилийского Алатау и Кунгей Алатоо и отсутствие тренда в Джунгарском Алатау.
Әртүрлi деңгейдегi iрi масштабты ландшафттық карталарды құрастыру үшiн ғарыштық суреттердi таңдау және талдау
Реферат: Мақалада заманауи ғарыштық аппараттар мен олардан алынатын ғарыштық суреттерге, олардың кеңiстiктiк дәлдiктерiне сипаттама берiледi. Арақашықтықтан зерделеу мәлiметтерiнiң түсiрiлген биiктiгi, масштабы мен кеңiстiктiктiк түсiру мүмкiндiктерi, сәулелену диапазоны, суреттердi алудың технологиялық әдiстерi бойынша жүктелулерi де мақалада көрсетiлген. Аталмыш жұмыста алғашқы жоғары дәлдiктi ғарыштық аппараттар туралы мәлiметтер кеңiнен талқыланады. Мысалы, EROS-B, Ресурс-ДК, KOMPSAT-2, Cartosat-2, Landsat және т.б. Сондай-ақ өзiнiң технологиялық көшбасшы орнын сақтап отырған GeoEye-1, WorldView-1 және WorldView-2 секiлдi ғарыштық аппаратар сипатталады. Сондай-ақ жоғары дәлдiктегi ғарыштық суреттердi ландшафттық карталарды құрастыруда қолдану мәселелерi де қарастырылған. Мәселе, дәлдiгi бiрнеше ондаған метр болатын, әлдеқайда кең таралған ғарыштық суреттер территорияның ландшафттық құрылымын талдау үшiн жақсы дереккөзi болып табылады.
Использование информационных и коммуникационных технологий в обучении студентов колледжей
Автор(ы): Кулуева Ф. Ш.*
Объем документа: C. 344-349
МРНТИ: 14.01.85*
Ключевые слова: информационные и коммуникационные технологии*ICANN*глобальная дистрибутивная система*AMADEUS*
Реферат: В Кыргызстане идет активное внедрение информационных технологий в учебные программы средних профессиональных учебных заведений для подготовки туристских кадров. В данной работе приведены различные виды ИКТ используемых в колледжах при подготовке кадров по направлению туризма и анализ их возможностей.
Жердi қашықтықтан зерделеудiң тиiмдiлiгi
Автор(ы): Қожахметов Б. Т.*Мукалиев Ж. Қ.*Беккулиев А. А.*
Реферат: Жердi арақашықтықтан зерделеу әдiсi география саласында көптеген мәселелердi зерттеуге кеңiнен қолданылады. Мақалады ЖҚЗ тиiмдiлiгi мен зондтау әдiсiмен алынған мәлiметтер жердi пайдалану және типографиялық карта жасауда негiзгi қайнар көзi ретiнде қолданылуы қарастырылған.
