Автор(ы): Абдикаримова Г. Ә.*Сейдазиева А. А.*

Объем документа: C. 88-92

МРНТИ: 06.71.57*

Ключевые слова: Великий Шелковый путь*Отырар*город*археология*памятники*турист*туризм*инфраструктура*имидж*индустрия*международные выставки*ярмарки*веб-сайт*преференции*капитал*ресурсы*

Реферат: Көне Отырар қалашығы археологиясы мен сәулетiнiң ескерткiштерiн сақтау, тиiмдi пайдалану және оларды зерделеу, әрi көпшiлiкке танымал етудiң пәрмендi жүйесiн құруды қамтамасыз ету мақсатында, Қазақстан Республикасының үкiметiнiң қаулысына сәйкес, 2004-2009 жылдарға арналған Көне Отырарды қалпына келтiру бағдарламасын басшылыққа ала отырып, Отырар ауданының жер қорынан 176,2 га жер бөлiнген болатын. Қаржы дағдарысына байланысты бұл жоба кейiнге жылдарға қалдырылып отыр. Осы бағдарламаға сәйкес, 2011-2015 жылдары ауданда туризм инфрақұрылымының дамуы үшiн қолайлы жағдайлар жасау мiндет етiп қойылған. Ауданның туристiк имиджiнiң тартымдылығын қалыптастыру жөнiнен мейлiнше белсендi жұмыстар жүргiзу және халықаралық көрмелер мен жәрмеңкелерге қатысу қарастырылды. Отырар ауданының туристiк мүмкiндiктерi туралы мәлiметтi ауданның веб-сайтты арқылы туристiк ұйымдарға ұсына отырып, туризм саласында iскерлiк байланыстар орнықтыру жөнiндегi жұмыс кең өрiс алатын болады. Iшкi және сырттан келу туризмiнiң дамуына, туризм инфрақұрылымы объектiлерiнiң құрылысына жеңiлдiктер мен преференциялар жүйесiн қолдануға, капитал жинауға қолайлы жағдайлар жасауға және оларды туризм саласына салуға, туристiк ресурстарын пайдалануда ескерткiштер мен қоршаған ортаны қорғауға бағытталған шаралар жүзеге асырылады. Қазiргi кезде Ұлы Жiбек жолын туризм саласына пайдалану өте тиiмдi нәтиже көрсетедi.

Автор(ы): Абдулғазиев А. У.*Саванчиева А. С.*

Объем документа: C. 93-95

МРНТИ: 87.31*

Ключевые слова: Шарын*Алматинская область*ясень*особо охраняемая природная территория*Долина замков*Красная книга Казахстана*Мойнакская ГЭС*Котауаси*Большой каньон*Сфинкс*Ведьма*Дракон*Черепаха*Марс*

Реферат: Мақалада Шарын ұлттық табиғи саябағы және оның ерекше геологиялық құрылысы-Шарын шатқалының туристiк-рекреациялық мүмкiндiктерi жайлы жазылған. Мақала авторлары Шарын шатқалының табиғатына ерекше көңiл бөлiп, оның таңғажайып мүсiндерiне және парк аумағында рекреациялық-туристiк жұмысты дамытуға тоқталған. Сонымен қатар рекреациялық-туристiк жұмысты дамытудың бiрнеше нұсқаулықтары берiлген. Сонымен қатар Шарын шатқалының табиғат ескерткiшi шаған ағашынының бiрнеше атаулары бар екенiн айқындап кеткен. Әсiресе, осы Iле Алатау тауларына зерттеулер жүргiзген ғалым П.Мариковскийдiң шаған тоғайы жайлы жиырма шақты жыл бұрын қозғаған ой-пiкiрлерiнiң қазiргi кездегi маңызын ашып кеткен. Ендi бәрiмiзге де белгiлi елiмiздiң көрiктi жерлерi өте көп. Айтылып отырған Шарын каньоны да сол ерекше табиғат әсем қайталанбас жерлерге жатқызылады. Мақалаға арқау болған Шарын шатқалына келетiн болсақ, жер бетiнде шарын сияқты iрi каньондар көптеген елдерде кездеседi. Ең ұзын каньон 2013 жылы анықталды. Гренландияның мұздықтарының астында жатқан каньонның ұзындығы 750 км, тереңдiгi 800 метр, енi 10 км екен. Ал ең терең каньон Перудегi Котауаси, тереңдiгi 3535 метр. Әйгiлi үлкен каньонның тереңдiгi 1600 метр. Шарын каньонының тереңдiгi 150-300 метр. Паркта өсiмдiктердiң 940 түрi өседi, оның 60-қа жуық түрi эндемиктер. Ондағы өсiмдiктердiң 21 түрi қорғауға алынып Қазақстанның Қызыл кiтабына тiркелген. Сүтқоректiлердiң 60, құстардың 300, бауырмен жорғалаушылардың 20, балықтардың 10 түрi кездеседi. Мақалада Шарын каньонында туристердi қызықтыратыны Шарынның ескi арнасындағы қорғандар аңғары. Шатқал жауын-шашын әсiресе, желдiң өрлеуiнiң әсерiнен қазiргi бейнесiн қалыптастырған. Арасында әртүрлi жануарлардың бейнесiне ұқсайтын табиғи мүсiндер кездеседi: Сфинкс, Мыстан Кемпiр, Айдаhар, Тасбақа және басқалар. Осы кереметтi көрсету үшiн ұлттық парктердiң негiзгi қызметтерiнiң бiрi - рекреациялық-туристiк жұмысты дамыту және жандандыру болып табылады. Осы мәселе бойынша мақалада бiрнеше идеялар келтiрiлген.

Автор(ы): Зейналова К. З.*

Объем документа: C. 3-6

МРНТИ: 06.71.07*

Ключевые слова: сельское хозяйство*земельные реформы*растениеводство*посевы*продовольственная безопасность*

Реферат: В статье детально анализированы земельные реформы, реализуемые в Азербайджанской Республике за исторические периоды и связанные с ними изменения в использовании земельного фонда, посевные участки растениеводства, являющейся основной отраслью сельского хозяйства, а также производительность и получаемая прибыль в растениеводстве. Вместе с этим, в работе указаны мероприятия, осуществляемые правительством республики по удовлетворению спроса на продовольственные продукты, также формы собственности. Предложены рекомендации по увеличению производства продуктов в растениеводстве. В статье рассматриваются цели регионального развития, факторы, влияющие на состояние предпринимательства в аграрном секторе, социально-экономический климат на сельских территориях. Определяются уровень инвестиционной политики и социально-экономического развития страны. Автор анализирует результаты проводимых в Азербайджанской Республике аграрных и земельных реформ, дается оценка вариантов территориальной организации сельскохозяйственного производства до и после земельных реформ и делается вывод о необходимости кооперирования сельскохозяйственных предприятий Республики.

Автор(ы): Имрани З. Т.*

Объем документа: C. 6-10

МРНТИ: 73.31*

Ключевые слова: устойчивое развитие*автомобильный транспорт*перевозка пассажиров и грузов*

Реферат: Статья посвящена автомобильному транспорту как части системы международных отношений и важному условию устойчивого развития Азербайджанской Республики. Анализируется роль перевозки грузов и пассажиров по азербайджанской части международного транспортного коридора Европа-Кавказ-Азия. Определено место автомобильного транспорта в этих перевозках и механизмы воздействия этой отрасли на социально-экономическое развитие. Автор прослеживает становление транспортной системы Азербайджанской Республики. В статье автор опирается на данные, полученные в результате исследования, также содержатся таблицы и диаграммы, дающие наглядное представление о состоянии рынка грузоперевозок Республики Азербайджан. Статья может быть интересна представителям транспортных компаний, осуществляющих пассажирские перевозки на азербайджанском рынке, представителям органов государственной власти, регулирующих деятельность автомобильного транспорта.

Автор(ы): Алдашева А.*Рыскулова Б. А.*

Объем документа: C. 10-12

МРНТИ: 06.52.42*

Ключевые слова: индустриально-инновационное развитие*инвестиции*инвестор*инновационная стратегия*NSF*Rand Corp исследовательского центра*технологии*маркетинг страны*

Реферат: Мақалада Қазақстан туризмнiң ерекшелектерi қарастырылған. Қазақстандағы iшкi, сыртқы туризмнiң даму ерекшелектерiне мән берiлген. Қазақстан туризмнiң әр кезендерiнде сипаттама берiлген. Туризмнiң тек экономика саласыны ықпал етпейдi, сонымен қатар саясат, бiлiм, ғылым, және әлеуметтiк жағдайға әсер етедi. Әлемде дамыған мемлекеттердiң iшiнде ғылыми бағыттағы инновациялық қабiлет маңызды рөл атқарады. Өйткенi инновация бәсекелес экономиканың пайда болуына әсер етедi. Инновациялық даму - өмiр сүру сапасын арттыру, қоршаған ортаны қорғау, ұлттық қауiпсiздiктi қамтамасыз ету мен экономикалық-әлеуметтiк тұрғыда даму барысындағы аса маңызды мiндеттердi жүзеге асырудың ең тиiмдi құралы болып табылады. Бүгiнде осы бағытта алда келе жатқан АҚШ, Жапония, Ұлыбритания, Германия, Сингапур, Қытай, Канада мемлекеттерiн ерекше атап өтуге болады, елдегi дамудың басты позициясы - республикалық маңызы бар бағдарламаларды қолға алып, инновациялық қаржыландыру көздерiн арттыру. Жаhандық тәжiрибеде көрсетекендей қатаң бәсекелестiк жағдайында кез келген елдiң экономикасы инновациялық дамуға айтарлықтай тәуелдi болып қалды. Сондықтан да бүгiнде елiмiз экономиканы әрдайым әдемелендiру мақсатында инновациялық даму жолын таңдады. Соңғы жылдары Қазақстан экономикасын дамытудағы басты басымдылықтары да қоғам дамуының әр саласында жаңа идеяларды, ғылыми жаңалықтарды, техника мен қызметтердiң инновациялық қабiлетiн арттыру болып отыр. Қазiргi уақытта ғылымды көп қажет ететiн отандық өндiрiстi дамыту, бәсекеге қабiлеттi өнiм өндiрудi қажетсiнетiн жаңа техника мен ақпараттық технологияларды әзiрлеу жұмыстарының кең өрiс алуы осының дәлелi болып отыр. Қазiргi таңда Жапония, Франция, Финляндия, Швеция, Канада сияқты елдердiң бiлiмi мен технологиясы жедел әрлеп, экономикалық және қоғамдық тұрақты даму кезеңiнде өмiр сүрiп келе жатқанына бiршама жылдар болды. Бұл ақпараттық кезең, компьютерлiк техника мен оған байланысты барлық ақпараттық коммуникациялық технологиялар, ондағы программалар барлық бiлiм алушылардың оқитын көптеген пән салаларына кiрiгiп, оның табиғи әрi тiмдi ортасына айналып отыр. Мақалада шетелдiң экономикалық даму позициясын анықтай отырып, Канада және АҚШ мемлекеттерiнiң инновациялық даму бағдарламаларының барысын Қазақстан Республикасының Индустриалық-инновациялық дамуының 2003-2015 жылдарға арналған стратегиясымен салыстыра отырып, Қазақстанның инновациялық даму мүмкiндiктерi және ондағы инновациялық жобалардың орындалуы туралы мәселелер талданған.

Автор(ы): Жанбеков Х. Н.*Кетегенов Т. А.*Кадирбеков К. А.*Мукатаева Ж. С.*Сагимбаева А. Е.*

Объем документа: C. 13-16

МРНТИ: 61.31.57*

Ключевые слова: загрязнители*минеральные удобрения*тяжелые металлы*радионуклиды*жидкие радиоактивные отходы*микросферы*метод колонной флотации*

Реферат: Основными загрязнителями бассейна реки Сырдарьи являются минеральные удобрения, тяжелые металлы и радионуклиды. Геоэкологическая устойчивость района, в населенных пунктах Амангельды - Бугунь, в результате техногенной трансформации геологической ситуации практически исчерпана. Поэтому требуется проведение комплекса природоохранных мероприятий, связанной с разработкой сорбентов для очистки воды от жидких радиоактивных отходов. Для созданию гео- и гидродинамического барьеров была взятаустановка совмещенного горизонтального и вертикального дренажа, в конструкции установки в пяти скважинах засыпанной с мелким шебеньем предложено заменить на микросферы, в которых представляют собой застывший расплав алюмосиликатного стекла. Химический состав и физические параметры микросфер могут существенно различаться и зависят от типа используемого сырья и режимов работы топок энергетических установок. В качестве базового был использован метод колонной флотации и для выделения угольной составляющей золы-уноса, и была испытана колонная флотомашина. Установка для сорбционной очистки жидких отходов была спроектирована и находится на стадии изготовления. Авторами было разработано технологические принципы сбора микросфер методами колонной флотации, применимых для угольных теплоэнергетических комплексов, в круглогодичном режиме работы и проведено испытание зольных микросфер в качестве сорбентов для очистки дренажных вод и водоемов от механических примесей и загрязнений тяжелыми и радиоактивными металлами.

Автор(ы): Омаркулов Т. О.*Нурахметова А. Р.*

Объем документа: C. 16-20

МРНТИ: 31.15.27*

Ключевые слова: катализатор*гидрогенолиз*синтез*платина*гептациклотетрадекан*пентациклотетрадекан*носител* селективность*активность*

Реферат: Изучена активность и селективность платиновой черни, нанесенных платиновых катализаторов и наночастицы платины (2,5-5,0 НМ) в реакции гидрогенолиза гептациклотетрадекана (бинора-с) в пентациклотетрадекан (изомер диамантана). Установлено, что наибольшая скорость гидрогенализа бинор-с наблюдается в присутствии платиновой черни, приготовленной по методу Фрамтона и по активности деструктивного гидрирования бинор-с в пентациклотетрадекан исследованные черни располагаются в следующий ряд: Pt-чернь (по Фрамтону) >Pt-чернь (по Зелинскому) >PtB-чернь (боргидридный метод). Выход пентациклотетрадекана составляет 95,8-96,5% (независимо от метода приготовления). Показано, что активность и селективность изученных нанесенных платиновых катализаторов в значительной степени зависит от содержания активного металла (5-50%Pt), природы носителя (активизированный уголь различных марок, SiO(2), Al(2)О(3)) и метода приготовления катализатора (метод пропитки, осаждения, методы восстановления треххлористым титаном, боргидридом натрия, цитратом натрия).По активности и селективности указанные катализаторы располагаются в следующий ряд: Pt-черни<Pt/носитель< наночастицы платины.Выявлено, что нанесение различных количеств платины на активированный уголь практически не сказывается на форме кинетических кривых и гидрогенолиз бинор-с идет с постепенно уменьшающейся во времени скоростью. Порядок реакции по водороду - первый, а по субстрату - близок к нулевому. Увеличение содержания платины в катализаторе от 3 до 5? не обеспечивает полную конверсию бинор-с и выход целевого продукта на этих катализаторах составляет 34,0 и 82,0% соответственно. Также установлено, что активность наночастицы платины на 2 - 3 порядка выше, чем у полидисперсных нанесенных платиновых катализаторов (при 100% селективности процесса). Совершенствована и отработана методика получения 10% Pt/C-катализатора содержащие наночастицы платины с размером 2,5-5,0 м. Разработан высокоактивный и экономичный наноразмерный платиновый катализатор синтеза изомера диамантана, чем Pt-черни и полидисперсные нанесенные платиновые контакты, полученные традиционными методами.

Автор(ы): Камысбаев Д. Х.*Серикбаев Б. А.*Арбуз Г. С.*Дербисалин М. А.*

Объем документа: C. 20-24

МРНТИ: 31.15.33*

Ключевые слова: бисорбенты*модифицированные электроды*рисовая шелуха*вольтамперометрическая сенсорика*электрокатализ*поливалентные металлы*

Реферат: Благодаря созданию и практическому применению химически модифицированных электродов, электрохимические методы анализа вновь стали активно развиваться. При модифицировании электродов создаются новые виды материалов с новыми свойствами, которые в настоящее время находят широкое применение в вольтамперометрической сенсорике, в электрокаталитическом синтезе органических веществ, производстве химических источников тока и в других отраслях науки и техники. Создание эффективных сенсорных систем на основе наночастиц поливалентных металлов и их оксидов, путем их стабилизации на сорбционных материалах из растительного сырья на сегодняшний день является одной из актуальных проблем электрохимии. В связи с этим, авторами настоящего исследования в качестве сырья для получения композиционного материала и его дальнейшего модифицирования была выбрана рисовая шелуха, как один из перспективных, обладающих низкой стоимостью, растительных отходов Казахстана. Данный вид природного сырьясостоит как из углеродной, так и минеральной частей, на которых адсорбируются (хемосорбция) ионы металлов, в качестве которых использованы аммонийные соли молибдена и вольфрама. В работе исследовано влияние количества выбранных модифицирующих агентов на эффективность протекания электрокаталитических процессов. Массовая концентрация поливалентных металлов в образцах сорбента составила 5 и 10 %. Электрохимические исследованиия проводились на импрегнированном модифицированным материалом стеклоуглеродном электроде, в качестве фона был использован 0,2 М раствор Li(2)SO(4). В результате проведенных исследований синтезированы и изучены композиционные электродные материалы, модифицированные металлами переменной валентности. Определены окислительно-восстановительные характеристики синтезированных новых композиционных электрокаталитических систем. Опытным путем установлена зависимость тока от концентрации соответствующих ионов в растворе. ДляMo интервал изменения концентраций составил 110{-4} - 510{-4}М, а для W - 10{-2} - 10{-4} М. Намечены основные пути применения полученных электродов: в качестве электрохимических сенсоров для определения низких концентраций вольфрамат- и молибдат-ионов.

Автор(ы): Юсупжанов Е. А.*Бектенов Н. А.*

Объем документа: C. 25-28

МРНТИ: 31.25.19*

Ключевые слова: полимерные материалы*реактопласты*термопласты*резины*биоассимиляцияционные полимеры*полимерные лекарственные средства*био-разлагающие средства*полимерная глина*гидрогели*гидрогелевые пленки*микро и нанокомпозиции*

Реферат: Мақалада полимерлiк материалдардың қолдануы және алуы сипатталған. Полимерлiк материалдар авиақұрылыста (реактопластар, термопластар, резиналар, герметиктер, лак-бояулар), көлiк құрылысында (резиналар, лак-бояулар, кузовтар мен кабиналар, дыбыс- және жылуизоляциялайтын және декоративтi детальдар, шынылану және жарықтандырғыш детальдар, шиналар, жанармай беру жүйесiндегi және тежегiш жүйесiндегi сiңiретiн панельдер), медицинада (медициналық техникалық қолданыста, хирургияда, травматологияда, офтальмологияда, стоматологияда, биоинерттi және биоассимиляцияланатын полимерлер, жасанды қанайналдыру аппараттарының функциональдi тораптары, қан- және плазма алмастырғыштар, дәрiлiк препараттар мен полимерлi дәрiлiк заттардың әрекетiн пролонгациялайтындар), ауыл және су шаруашылығы (егiн егуге арналған қондырғылардың элементтерi, коррозия мен ылғалдық аккумуляциялануынан қорғайтын топырақ түзгiштер, орағыш материалдар, сумен қамтамасыз етуге арналған құбырлар); тамақ өнеркәсiбi (конструкциялық материалдар және тамақ өндiруге арналған машиналардың жабқыштары, ыдысорауға арналған материалдар, консервi лактары және эмальдар, сәттi өңдеуге арналған иониттер); радиоэлектроникада және электориникада (электр машиналарын, аппараттар мен кабельдiк бұйымдарды, сонымен бiрге электрдвигательдер мен генераторларды, трансформаторларды, коммуникациялық аппаратураларды, конденсаторларды, жартылай өткiзгiштердi, микросхемаларды құюға арналған компаундтар, желiмдер), құрылыста (ғимараттардың конструкциялық элементтерi, санитарлық-техникалық жабдықтары, қабырға панельдерi және есiк және терезе жақтаулары, құбырлар, жылу- және дыбысизоляциялайтын материалдар), темiр жол көлiктерiнде (вагондардың конструкциялық элементтерi, фрикциялық, амортизациялық детальдар, орындықтардың толтырғыштары, рельстердiң шпалдармен жалғаштырғыштар, светофорлар) кеңiнен қоланылады.

Автор(ы): Талбаев Т. Д.*Балгимбекова К. Р.*Шалдыбаева А. М.*Орынқұл А. С.*Абилова М. У.*Мусабекова А. А.*

Объем документа: C. 28-32

МРНТИ: 31.19.29*

Ключевые слова: анаболические стероиды*дегидрoхлoрметилтестoстерoн*метаболиты*масс-спектрометрический детектор*газовая хроматография*биологические пробы*

Реферат: Көптеген спорттық жарыстарда қазiргi уақытта спортшылар әртүрлi қосымша күш берушi заттарды қолданады. Ұсынылып отырған жұмыс газды хроматографиялық масс-спектрометрия әдiсiмен адам зәрiндегi стериодты қосылыстарды талдауға арналған. Осы уақытқа дейiнгi белгiлi әдiстердiң мүмкiндiгi шектеулi болғандықтан, зерттелетiн заттың өте аз мөлшерiн анықтауда МС әдiсiнiң сезiмталдығының жоғары болуына байланысты қолданудың маңызы өте зор. Анализдi жүргiзу үшiн тыйым салынған дегидрохлорметилтестостеронның метаболиттерi бар зәр үлгiсiнiң минималды мөлшерi алынады (2 мл). Сол себептi дегидрохлорметилтестостеронды анықтау барысында адам ағзасында түзiлетiн метаболиттердi масс-спектрометрлiк детекторлы газды хроматография әдiсiмен анықтауға мүмкiндiгi бар екендiгi көрсетiлдi. Бұл әдiстiң ең тиiмдi жерi - оның жоғары сезгiштiгi, селективтiгi, нәтижелердiң дұрыстығы және автоматтандырылған тездiгi. Зәрдiң химиялық құрамы өте күрделi: оған мочевина, кетондар, амин қышқылдары, креатинин, гиппур қышқылы, көптеген катиондар мен аниондар , басқа да заттар кiредi. Сондықтан матрицаны жою үшiн, сынаманы алдын ала арнайы дайындау қажет. Сонымен қатар анаболикалық қосылыстарды анықтау үшiн үлгiнi алдын-ала дайындау үлкен рөл атқарады. Дегидрохлорметилтестостеронның метaбoлиттерiнiң үлгiлерiн алдын-ала дайындау және мaсс-спектрлiк және газ-хрoмaтoгрaфиялық зерттеулерден aлынғaн мәлiметтерi көрсетiлген.